در روزهای ۴ و ۵ اکتبر ۲۰۲۵، حزب چپ ترکیه یا SOL Parti که عضو حزب چپ اروپایی است، سومین کنگره عادی خود را در شهر آنکارا برگزار کرد. این رویداد با شعارهایی چون «پیش به سمت اپوزیسیون متحد برای شکست رژیم واپسگرا» همراه بود.
بیانیهها و مباحث مطرحشده در کنگره بر دو محور کلیدی تمرکز داشت: نخست، وضعیت سیاسی و اجتماعی بحرانی در ترکیه تحت حکومت اسلامگرای سیاسی که بهزعم حزب SOL نتیجهاش فروپاشی دستاوردهای سکولاریسم و دموکراسی، از بین رفتن حقوق پایهٔ مردم در حوزههایی مانند آموزش و بهداشت، و تسلط فقر و ناامیدی در میان جوانان و بازنشستگان است؛ دوم، ضرورت شکلدهی یک ائتلاف گستردهٔ اپوزیسیون که توانایی بیرون راندن این رژیم واپسگرایانه و جلوگیری از تبدیل کشور به یک نظام ریاستی مادامالعمر را داشته باشد. در بیانیهٔ پایانی سومین کنگرهٔ SOL، این حزب از وضع فعلی بهعنوان مرحلهای «فاسد و ویرانگر» یاد کرده و میگوید رژیم حاکم در حال تلاش برای پایهگذاری یک نظم خاورمیانهای سازگار با منافع آمریکا و اسرائیل است که هدف آن استحکام قدرت جناح حاکم و تداوم سلطهٔ آن است.
متن نهایی کنگره روشن میسازد SOL Parti این روند را نه صرفاً یک رقابت حزبی یا انتخابات عادی، بلکه یک بحران سرنوشتساز ملی میداند که راهحل آن بسیج یک جبههٔ گستردهٔ اپوزیسیون با گرایشها و پیشینههای متفاوت است؛ جبههای که نیروهای مختلف اجتماعی—جوانان و سالخوردگان، مردان و زنان، جامعهٔ علوی و سنی، کُردها و تُرکها و تمامی گروههای سرکوبشده—را حولِ هدف مشترک پایان دادن به رژیم کنونی متحد کند. حزب بر این نکته پافشاری کرده که مبارزه تنها از طریق انتخابات تحققپذیر نیست و باید آستانهها و ابزارهای دیگری—از کارزار خیابانی تا سازماندهی محلی—فعال شوند تا زمینهٔ خیزش مردمی و تحول اجتماعی فراهم آید.
حزب چپ ترکیه در فراخوان خود متعهد میشود در همه حوزهها، زمینههای همگرایی میان نیروهای اپوزیسیون را ایجاد کند، اتحاد عملی و همبستگی مبارزاتی را تقویت نماید و سازمانهای جدیدی را بر پایهٔ ابتکارات مردمی و محوریت طبقهٔ کارگر پایهگذاری کند. این حزب تأکید میکند تشکیل سازمانها و نهادهای تودهای—بهویژه میان جوانان، زنان و کارگران—ضروریترین وظیفهٔ چپ در دورهٔ پیشرو است تا مقاومت پراکندهٔ کنونی را به نیرویی منسجم و قادر به تغییر ساختاری تبدیل کند.
بیانیهٔ پایانی کنگره همچنین رژیم حاکم را متهم به تلاش برای «خنثی کردن تاریخ جمهوریت» و ایجاد یک ساختار حکومتی تکنفره و مادامالعمر برای اردوغان مینماید و هشدار میدهد چنین نتایجی تنها با ایستادگی متحد و سازمانیافتهٔ مردم قابل مهار است. SOL Parti میگوید همهٔ پیمانها و ارتباطاتی که حول کاخ ریاست جمهوری شکل گرفتهاند—چه پیوندهای منطقهای و بینالمللی و چه «مجوزهای ویژه» ادعاشده—نخواهد توانست مقاومت مردمی را شکست دهد؛ ارادهٔ جمعی و مبارزات محلی، که از ۱۹ مارس تاکنون در کوچه و خیابان رشد کردهاند، ظرفیت لازم برای سرنگونی این پروژهٔ واپسگرا را دارند.
از منظر اقتصادی و اجتماعی، حزب SOL وضعیت کنونی را نتیجهٔ سیاستهای نولیبرال و همکاری با منافع امپریالیستی میداند که فقر و نابرابری را تشدید کردهاند. در بیانیهٔ کنگره آمده تنها با ایجاد پیوندی عمیق میان مبارزات محلی و خواستهای طبقاتی—و با تمرکز بر مطالبات معیشتی و حقوق کارگران—میتوان مردم را به سمت یک پروژهٔ سیاسی بدیل و مترقی جلب کرد. بههمین دلیل، تأکید ویژهای بر بازسازی چپ اروپایی از «پایین به بالا» و اتکا به واقعیتهای طبقهٔ کارگر شده است: برنامهریزیهای مطالبهمحور، هماهنگی میان تشکلها و ارائهٔ چشماندازی صلحآمیز، عادلانه و متحد برای اروپا.
در سطح عملی، SOL Parti از همهٔ نیروها و سازمانهای اجتماعی خواسته تا در هر میدان ممکن برای ایجاد «پیشزمینهٔ مشترک» تلاش کنند؛ از شکلدادن کمیتههای محلی و کارزارهای مشترک تا سازماندهی اعتراضات و تحصنهای صنفی و فرهنگی. برنامهٔ حزبی بر ایجاد یک جبههٔ انتخاباتی-رفتاری نیز متمرکز است که در صورت امکان، تمامی نیروهای مخالف را حول میزانی از مطالبات فوری و برنامهای متحد سازد؛ اما بار دیگر تأکید شده تنها تکیه بر انتخابات کفایت نمیکند و مبارزات خیابانی و نهادسازی مردمی مکملِ مسیر تغییر هستند.
رویکرد بینالمللیِ حزب نیز در بیانیه پایانی برجسته شده: SOL Parti حضورش را بهعنوان یک «چراغ امید» برای ترکیه توصیف میکند—کشوری که با نرخ تورم و فقر بالا مواجه است اما سنت قوی مبارزه و سازمانیابی دارد که میتواند الهامبخش دیگر بخشهای اروپا باشد. از اینرو، این حزب، چپهای اروپا و همهٔ نیروهای همفکر در قاره را فراخوانده از پایگاههای مردمی آغاز کرده، از تجربههای محلی حمایت کرده و طرحهایی هماهنگ و ملموس برای تقویت دموکراسی و عدالت اجتماعی ارائه دهند.
کنگرهٔ سوم SOL Parti که بهزعم حاضران «نشستی از امید و آینده» بوده، مأموریت تاریخی خود را سازماندهی یک اپوزیسیون متحد و جلوگیری از تبدیل کشور به رژیمی مبتنی بر هویتهای دینی و قومی اعلام کرده است. پیام اصلی کنگره این است که مقاومت مردمی و تجمعات انقلابی که در ماههای اخیر رشد کردهاند، ظرفیتی واقعی برای تغییر فراهم آوردهاند و SOL Parti متعهد است از طریق افزایش حضور خیابانی، تقویت همبستگی و سازماندهی تودهای، مسیر پایان دادن به این رژیم در جهت برابرای، آزادی و برادری را پیش ببرد.
منبع: منابع ترکی – جمعآوری و برگردان برای اخبار روز فرشاد مومنی
