ناصر تقوایی کارگردان و فیلمنامه نویس سینمای ایران صبح امروز در ۸۴ سالگی درگذشت.
همسر این کارگردان شناخته شده دقایقی پیش با انتشار این پیام درگذشت او را در صفحه شخصی خود تایید کرد.
«ناصر تقوایی
هنرمندی که دشواری آزاده زیستن را برگزید به رهایی رسید.
پروازش را به خاطر بسپاریم.
او عاشق گیاهان بود، به یادش درخت بکاریم.
او عاشق نور بود، شمع خویش را بیافروزیم.
او عاشق جامهی سپید بود، به یادش سپید بپوشیم.
او عاشق ادبیات بود، به یادش بخوانیم.
او عاشق سینما بود، به یادش تماشا کنیم.
یاد او را با نواختن و شنیدن موسیقی، و تماشای هنرها گرامی بداریم نه غیر از این.
راهش پر رهرو
مرضیه وفامهر»
تقوایی آثار ماندگاری چون آرامش در حضور دیگران (۱۳۴۹)، صادق کرده (۱۳۵۰)، نفرین (۱۳۵۲)، ناخدا خورشید (۱۳۶۵)، ای ایران (۱۳۶۸) و کاغذ بیخط (۱۳۷۹) و سریال دایی جان ناپلئون (۱۳۵۴) را در کارنامه داشت.
ناصر تقوایی، زاده ۲۲ تیر ۱۳۲۰ در آبادان، فعالیت حرفهای خود را با مستندسازی آغاز کرد و سپس در تلویزیون ملی ایران مشغول شد. او از نخستین فیلمسازانی بود که سینمای ایران را از روایتهای شعاری به زبان ادبی و اجتماعی نزدیک کرد. قبل از انقلاب فیلمهایی چون «آرامش در حضور دیگران»، «صادق کُرده» و «نفرین» را ساخت و در دهه پنجاه خورشیدی، بهعنوان یکی از پایهگذاران «موج نوی» سینمای ایران شناخته شد؛ جریانی که سینما را به تفکر، نقد و هویت ایرانی پیوند داد.
او با سریال داییجان ناپلئون (۱۳۵۵) نام خود را ماندگار کرد. این سریال که اقتباس از رمانی از ایرج پزشکزاد با همین نام است، یکی از محبوبترین آثار تلویزیونی ایران است که بهواسطه نگاه طنزآمیز و شخصیتپردازیهای ماندگارش، همچنان در حافظه جمعی ایرانیان زنده است، هرچند این مجموعه تلویزیونی بعد از انقلاب هیچگاه از صدا و سیمای جمهوری اسلامی بازپخش نشد.
پس از انقلاب، تقوایی با دشواریهای فراوانی برای ادامه کار روبهرو شد اما در سال ۱۳۶۵ با فیلم «ناخدا خورشید»، اقتباسی از رمان «داشتن و نداشتن» همینگوی، بار دیگر توانست درخششی ماندگار از خود بر جا بگذارد. این فیلم جایزه «پلنگ برنز» جشنواره لوکارنو را برای او به ارمغان آورد. دو اثر بعدیاش، ای ایران (۱۳۶۸) و کاغذ بیخط (۱۳۸۰)، نیز از جمله فیلمهای شاخص دوران پس از انقلاب به شمار میروند.
تقوایی در دهههای بعد کمتر مجال فعالیت یافت. آخرین پروژهاش، فیلم نیمهتمام چای تلخ (۱۳۸۲)، در خوزستان کلید خورد اما بهدلیل آنچه مشکلات مالی توصیف شد، ناتمام ماند.
بیانیه انجمن تهیهکنندگان مستقل سینمای ایران به مناسبت درگذشت ناصر تقوایی
استاد ناصر تقوایی، سینماگر خلاق و مولف ایران، همزمان با سالگرد استاد دیگر سینما داریوش مهرجویی، چهره در نقاب خاک کشید.
او که بیش از نیم قرن سینماگری کامل و سینمایش سینمای تراز ایران بود، در طول حیات پربارش توانست سینمای ملی ایران را زبانزد کند و هرگاه از ابشخور زیست، بوم فرهنگی اش نوشت یا ساخت مرزهای دقت و خلاقیت هنری و روایت در سینمای ایران را جابجا کرد.
او یکی از مهمترین استوانههای موج نو سینمای ایران بود که ریشه در فرهنگ بومی ملی داشت.
ناصر تقوایی، متولد ۱۳۲۰ در آبادان، بود که امروز در تهران جهانش را عوض کرد.
از آثار ماندگار او میتوان به فیلمهای «ناخدا خورشید»، «آرامش در حضور دیگران»، «کاغذ بیخط» و مجموعه تلویزیونی «دایی جان ناپلئون» اشاره کرد.
او سالها به دلیل بیماری از فضای عمومی و فعالیت سینمایی دور بود، اما نامش همچنان با اعتبار، دقت و نثر ادبی در فیلمنامهنویسی گره خورده است.
انجمن تهیه کنندگان مستقل سینمای ایران، فقدان این سینماگر بزرگ و عضو خود را به خانواده ایشان و بخصوص سرکار خانم وفا مهر، سینمای ایران،فرهنگدوستان ایران زمین و مردم ابادان تسلیت میگوید.
