نوبل فیزیک ۲۰۲۵ به سه دانشمند در حوزهٔ مکانیک کوانتومی رسید

آکادمی سلطنتی علوم سوئد جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۵ را به سه دانشمند از بریتانیا، فرانسه و آمریکا به خاطر پژوهش‌های پیشگامانه‌شان در زمینهٔ مکانیک کوانتومی اهدا کرد.

جان کلارک، فیزیکدان بریتانیایی از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، میشل دوووره، فیزیکدان فرانسوی از دانشگاه ییل، و جان مارتینیس از دانشگاه کالیفرنیا در سانتا باربارا، این جایزه را که ارزش آن ۱۱ میلیون کرون سوئد (حدود ۸۷۰ هزار پوند) است، به‌طور مشترک دریافت کردند.

سه برندهٔ نوبل با انجام مجموعه‌ای از آزمایش‌ها نشان دادند که ویژگی‌های شگفت‌انگیز و به‌ظاهر غیرقابل درک دنیای کوانتومی می‌تواند در زندگی روزمره نیز به شکل اثرهای قابل اندازه‌گیری بروز پیدا کند. از جمله دستاوردهای آنان، طراحی سامانه‌ای ابررسانا بود که می‌تواند از یک حالت فیزیکی به حالت دیگر «تونل» بزند؛ همانند توپی که به‌جای بازگشت از دیوار، از میان آن عبور کند.

این پیشرفت زمینه‌ساز نسل تازه‌ای از فناوری‌های کوانتومی از جمله رایانه‌های کوانتومی، رمزنگاری کوانتومی و حسگرهای فوق‌دقیق شد.

پروفسور کلارک در کنفرانس خبری اعلام کرد که از دریافت این جایزه شگفت‌زده شده است: «به‌بیان ساده، این بزرگ‌ترین غافلگیری زندگی من بود.»