سفیر روسیه در سازمان ملل، واسیلی نبنزیا، روز چهارشنبه اعلام کرد مسکو بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را به رسمیت نمیشناسد و قصدی برای اجرای آن ندارد. این موضع پس از آن مطرح شد که قدرتهای اروپایی روند موسوم به «اسنپبک» را فعال کرده و شامگاه شنبه تحریمهای بینالمللی از جمله تحریم تسلیحاتی، محدودیتهای مرتبط با برنامه هستهای و ممنوعیتهای مسافرتی علیه ایران دوباره برقرار شد.
به گفته نبنزیا، اکنون جامعه بینالملل با «دو واقعیت موازی» روبهروست:
«برای برخی کشورها، اسنپبک فعال شده، اما برای ما خیر. این مسأله مشکلات جدی ایجاد میکند. باید ببینیم چگونه میتوان از این وضعیت خارج شد.»
روسیه که از ابتدای توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) یکی از طرفهای اصلی آن بود، بار دیگر تأکید کرده که اقدام اروپا فاقد مشروعیت است. در مقابل، بریتانیا، فرانسه و آلمان میگویند ایران با نقض محدودیتهای توافق، راهی جز بازگرداندن تحریمها باقی نگذاشته است.
تحلیلگران هشدار میدهند که بازگشت تحریمهای سازمان ملل میتواند به تشدید بحران در خاورمیانه بینجامد. نبنزیا نیز تأکید کرد:
«این تحول در حقیقت دروازه را برای کشورهایی باز میکند که میخواهند برنامه هستهای ایران را بهطور کامل نابود کنند؛ بهویژه پس از حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در ماه ژوئن.»
بازگشت تحریمها شامل ممنوعیت غنیسازی اورانیوم، تحریم فعالیتهای مرتبط با موشکهای بالستیک، مسدود شدن داراییها و ممنوعیت سفر دهها مقام ایرانی است. همچنین هرگونه انتقال تجهیزات و فناوری مرتبط با برنامه هستهای ایران ممنوع خواهد بود.
تهران هشدار داده است که این اقدام با «پاسخی شدید» مواجه خواهد شد و آن را بخشی از سیاست فشار برای تضعیف حق حاکمیت خود میداند. ایران بارها تأکید کرده که به دنبال سلاح هستهای نیست و برنامه هستهایاش ماهیت صلحآمیز دارد.
پایان رسمی برجام و آغاز دوباره تحریمهای سازمان ملل در شرایطی رخ میدهد که منطقه خاورمیانه همچنان درگیر پیامدهای جنگ غزه و تنش مستقیم ایران با آمریکا و اسرائیل است. کارشناسان معتقدند که این روند میتواند تلاشها برای بازگشت به هرگونه چارچوب دیپلماتیک را به شدت پیچیدهتر کند.
