فرانسه در سازمان ملل فلسطین را به رسمیت شناخت

فرانسه روز دوشنبه هم‌زمان با آغاز نشستی پرمناقشه در سازمان ملل متحد، رسماً موجودیت کشور فلسطین را به رسمیت شناخت؛ اقدامی که در میانه جنگ خونین غزه و گسترش شهرک‌سازی‌های اسرائیل، امیدی تازه برای بازگشت به راه‌حل دو دولتی ایجاد کرده اما با مخالفت شدید اسرائیل و ایالات متحده روبه‌رو شده است.

به گزارش آسوشیتدپرس، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در صحن مجمع عمومی سازمان ملل و در حضور بیش از ۱۴۰ رهبر جهان گفت: «وفادار به تعهد تاریخی کشورم به خاورمیانه و صلح میان اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها، امروز اعلام می‌کنم که فرانسه دولت فلسطین را به رسمیت می‌شناسد.» سخنان او با تشویق گسترده همراه شد و هیئت فلسطینی به ریاست ریاض منصور نیز ایستاده دست زد. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، که آمریکا مانع حضورش در نیویورک شده بود، در پخش زنده از رام‌الله او را تحسین کرد.

این تصمیم در ادامه موجی از به‌رسمیت‌شناسی‌های مشابه است. یک روز پیش‌تر بریتانیا، کانادا، استرالیا و پرتغال چنین اقدامی را اعلام کرده بودند و پیش‌بینی می‌شود دست‌کم ده کشور دیگر نیز به‌زودی به آنها بپیوندند. تاکنون حدود سه چهارم اعضای سازمان ملل فلسطین را به رسمیت شناخته‌اند، اما بسیاری از کشورهای غربی تا همین اواخر این کار را به مذاکرات مستقیم با اسرائیل موکول کرده بودند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در واکنش گفت: «دولت فلسطین یک حق است، نه پاداش.» او به‌طور غیرمستقیم به اسرائیل پاسخ داد که این روند را «تشویق به حماس» می‌داند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ضمن رد قاطع ایده فلسطین مستقل، هشدار داده است ممکن است در واکنش، اقداماتی یک‌جانبه از جمله الحاق بخش‌هایی از کرانه باختری را اعلام کند؛ اقدامی که به گفته امارات متحده عربی «خط قرمز» خواهد بود.

اگرچه این تصمیم‌ها بیشتر جنبه نمادین دارند، اما در میدان جنگ تغییر محسوسی ایجاد نمی‌کنند. اسرائیل همچنان به حملات گسترده در غزه ادامه می‌دهد؛ حملاتی که بنا بر آمار محلی تاکنون بیش از ۶۵ هزار کشته برجای گذاشته است. هم‌زمان، فشار بین‌المللی بر تل‌آویو افزایش یافته و ایالات متحده، که خود مخالف شناسایی فلسطین است، بیم دارد این روند روند صلح‌سازی‌اش با کشورهای عربی را به خطر اندازد.

از سوی دیگر، فلسطینیان در شرایطی از این شناسایی استقبال کرده‌اند که هزاران نفر همچنان از غزه گریزانند. فوزی نورالدین، یکی از آوارگان، گفت: «این آغاز است، روزنه‌ای از امید برای مردم فلسطین. ما مردمی هستیم که سزاوار داشتن یک کشور هستیم.»

واکنش کشورهای عربی و اتحادیه اروپا

کشورهای عربی از جمله اردن، قطر و کویت، شناسایی فلسطین از سوی فرانسه و کشورهای غربی را «گامی تاریخی» خوانده‌اند و تأکید کرده‌اند که این اقدام می‌تواند نقطه آغاز تازه‌ای برای فشار بین‌المللی بر اسرائیل باشد. با این حال، امارات متحده عربی هشدار داده که هرگونه الحاق بخش‌هایی از کرانه باختری توسط اسرائیل «توافق‌های صلح ابراهیم» را در معرض فروپاشی قرار خواهد داد. عربستان سعودی نیز از شناسایی فلسطین استقبال کرده و آن را همسو با طرح صلح عربی سال ۲۰۰۲ دانسته است.

در اروپا، اتحادیه اروپا با وجود اختلاف نظر درونی، از «اقدام شجاعانه فرانسه» استقبال کرد. مقامات بروکسل اعلام کردند این تصمیم نشان‌دهنده ضرورت احیای فوری روند صلح است. آلمان و ایتالیا همچنان محتاط باقی مانده‌اند و تأکید دارند شناسایی باید در چارچوب مذاکرات سیاسی انجام شود. در مقابل، اسپانیا، ایرلند و نروژ وعده داده‌اند که به زودی گام‌های مشابهی برخواهند داشت.

کارشناسان معتقدند اگر اسرائیل به سمت الحاق اراضی کرانه باختری برود، اروپا ممکن است به سمت اعمال تحریم‌ها یا تعرفه‌های جدید علیه تل‌آویو حرکت کند. چنین اقدامی، در کنار فشار کشورهای عربی، می‌تواند اسرائیل را در انزوای دیپلماتیک بی‌سابقه‌ای قرار دهد.