در حالی که رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در جلسه شورای حکام میگوید توافق تازه با تهران دسترسی این نهاد به «همه تأسیسات هستهای ایران» و گزارشدهی درباره مواد موجود در سایتهایی را که در حملات اسرائیل هدف قرار گرفتند، فراهم میکند؛ عباس عراقچی در تهران گفت: نفس این توافق هیچ دسترسی تازهای را ایجاد نمیکند و ادامه حیات آن مشروط به این است که هیچ اقدام خصمانهای علیه جمهوری اسلامی ایران صورت نگیرد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد توافق تازه با تهران دسترسی این نهاد به «همه تأسیسات هستهای ایران» و گزارشدهی درباره مواد موجود در سایتهایی را که در حملات اسرائیل هدف قرار گرفتند، فراهم میکند.
او گفت این توافق راه را برای بازرسیهای آژانس باز میکند و ایران و آژانس همکاری جامع را از سر میگیرند.
در همین حال یک دیپلمات ارشد فرانسوی روز چهارشنبه ۱۹ شهریور به خبرگزاری فرانسه گفت ایران باید در چارچوب توافقی که میان دو طرف برای ازسرگیری همکاری حاصل شده، «در سریعترین زمان ممکن» دسترسی بازرسان هستهای سازمان ملل را فراهم کند.
او که نخواست نامش فاش شود، افزود: «بسیار حیاتی است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی بتواند هرچه زودتر فعالیتهای نظارت و راستیآزمایی خود را از سر بگیرد.»
یک روز پس از توافق مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با وزیر خارجه جمهوری اسلامی بر سر بازگشت بازرسان آژانس به ایران و ازسرگیری نظارتها بر فعالیتهای هستهای تهران، رافائل گروسی روز چهارشنبه با ارائه گزارش به شورای حکام آژانس، جزئیات توافق را اعلام کرد.
مدیرکل آژانس در نشست روز چهارشنبه، ۱۹ شهریور، در شورای حکام آژانس در وین راهکارهای پیشبینیشده در توافق مصر در خصوص روشهای عملی برای ازسرگیری فعالیت بازرسی از تأسیسات هستهای ایران را ارائه کرد.
رافائل گروسی گفت سند فنی امضا شده شامل دسترسی بازرسان آژانس به تمامی تأسیسات و مراکز هستهای ایران است، ایران راه را برای بازرسیها و دسترسیهای مورد نیاز فراهم خواهد کرد، و بازرسان در مورد مواد هستهای در تأسیساتی نیز که هدف حمله بودهاند، گزارشهای لازم را تهیه خواهند کرد.
گروسی توافق حاصلشده را «یک گام مهم در مسیر درست» نامید و گفت ازسرگیری همکاری با وجود جنگ و مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی در خصوص تعلیق همکاری، کاری آسان نبوده است.
رافائل گروسی در نشست روز چهارشنبه شورای حکام گفت آژانس و تهران بر سر همکاری طبق شیوههای محترمانه و جامع توافق کردهاند که حاصل یک رشته مشورتهای فنی فشرده در هفتههای اخیر بوده و تهران برای این همکاری از رویههای داخلی خود که اخیراً تصویب کرده، پیروی خواهد کرد.
او اظهار امیدواری کرد که ازسرگیری بازرسیها نشانهای مثبت از این امر باشد که «توافقها و تفاهمها دستیافتنی است و جایگزینی برای گفتوگو وجود ندارد».
به گفته مدیرکل آژانس، این امر که تهران در دوره اخیر کماکان تمایلی برای خروج عملی از معاهده منع نشر تسلیحات هستهای نشان نداد و آماده همکاری دوباره در چارچوب قواعد بینالمللی شده، از نظر آژانس یک رویکرد «دلگرمکننده» است.
رافائل گروسی تأکید کرد که گامهای عملی درنظرگرفته شده بر اساس توافق «باید همین الان اجرا شوند».
عراقچی: نفس این توافق هیچ دسترسی تازهای را ایجاد نمیکند
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با اشاره به اینکه توافق جدید ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی، کاملاً منطبق با قانون مجلس شورای اسلامی و مصوبات شورای عالی امنیت ملی است، گفت: مهمترین ویژگی این توافق آن است که شرایط تازهای ایجاد شده را به رسمیت میشناسد و همکاری ایران با آژانس باید در قالبی نو صورت گیرد؛ همچنین اذعان میکند که نگرانیهای امنیتی ایران مشروع بوده و باید مورد توجه قرار گیرد.
به گزارش ایرنا، عباس عراقچی در پایان سفر به مصر در گفتوگو با «صدا و سیما» با اشاره به اینکه پیش از سفر به مصر، سفر دو جانبه به تونس برنامهریزی شده بود؛ گفت: از طرفی هم مذاکرات ما با آژانس بین المللی انرژی اتمی در خصوص چارچوب جدید همکاری و با مجوز شورای عالی امنیت ملی شروع شده و به نقطهای رسیده بود که مستلزم یکسری مذاکرات در سطوح بالا بود که متن توافق نهایی شود. با پیشنهادی که وزیر خارجه مصر ارائه کردند قرار شد که این جلسه در قاهره باشد و بنابراین سر راه عزیمت به تونس، توقفی در قاهره داشتم.
وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه یک دور مذاکره بیش از سه ساعته با مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای رسیدن به متن توافق داشت، ادامه داد: در کنار این گفتوگو، دیدار دوجانبه هم با وزیر امور خارجه و هم رئیس جمهور مصر انجام شد. روابط ما با مصر واقعا رو به جلو بوده و بسیاری از موانع آن برطرف شده است و درک و فهم بسیار خوبی در روابط وجود دارد.
این سند و ادامه حیات آن مشروط به این است که هیچ اقدام خصمانهای علیه جمهوری اسلامی ایران صورت نگیرد. از جمله، اگر آنچه که به «مکانیسم ماشه» معروف شده عملیاتی شود، قطعاً اجرای این سند نیز متوقف خواهد شد. عراقچی ادامه داد: مشورتهای منطقهای ما هم در جای خود ادامه دارد و در حال تبادل نظر هستیم. در حال حاضر یک بعد جدید هم اضافه شد و تلاش وزیر خارجه مصر باعث شد این توافق بهتر و سریع تر به دست بیاید که ما از دولت مصر و شخص ایشان تشکر می کنیم.
وی با تأکید بر اینکه توافقی که امروز به دست آمد، در سایه شرایط جدیدی شکل گرفت که پس از حمله آمریکا به تأسیسات هستهای ایران ایجاد شد، گفت: ما بهعنوان یکی از اعضای NPT و بر اساس توافقات پیشین با آژانس همواره همکاری داشتیم و برنامه ما نیز صلحآمیز و تحت نظارت آژانس بوده است. اما پس از حمله، شرایط تغییر کرد و در گفتوگوها با آژانس تأکید کردیم که همکاریها دیگر نمیتواند مانند گذشته ادامه یابد و باید چارچوب جدیدی برای آن تعریف شود.
رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: نهایتاً آژانس این موضوع را پذیرفت و وارد مذاکرات شدیم که نتیجه آن توافق اخیر است. همانطور که پیشتر هم اشاره شد، چه آغاز مذاکرات و چه جزئیات بندهای توافق، در شورای عالی امنیت ملی بررسی و تصویب شده بود. مهمترین ویژگی این توافق و سند امضا شده آن است که شرایط تازهای ایجاد شده را به رسمیت میشناسد و همکاری ایران با آژانس باید در قالبی نو صورت گیرد؛ همچنین پذیرفته که نگرانیهای امنیتی ایران مشروع بوده و باید مورد توجه قرار گیرد.
عراقچی با تاکید دوباره بر اینکه پذیرفته شده که نگرانیهای امنیتی ایران مشروع بوده و باید مورد توجه قرار گیرد، گفت: قانون مجلس محترم شورای اسلامی نیز صراحتاً در متن این توافق پذیرفته شده است؛ به این معنا که ایران باید در چارچوب این قانون حرکت کند و مسیری که قانون مشخص کرده ـ یعنی هماهنگی کامل از طریق شورای عالی امنیت ملی ـ در این سند به رسمیت شناخته شده است. بر این اساس، همکاریهای ایران در این چارچوب و با هماهنگی شورای عالی امنیت ملی انجام خواهد شد.
وی تصریح کرد: بنابراین میتوان گفت این چارچوب جدید توافق یا «مدالیته»، کاملاً منطبق با قانون مجلس شورای اسلامی است و دقیقاً در همان مسیری حرکت میکند که قانون تعیین کرده است. این توافق نگرانیهای امنیتی ایران را مورد توجه قرار میدهد، حقوق ایران را به رسمیت میشناسد و شکل تازهای از همکاری با آژانس را تعریف میکند؛ همه آنچه که خواستههای اصلی ایران بوده و اکنون در این توافق گنجانده شده است.
وزیر امور خارجه درباره جزئیات توافق جدید با آژانس گفت: بر اساس این توافق باید تأکید کنم که هیچ دسترسی به بازرسین آژانس داده نمیشود؛ مگر در مورد نیروگاه بوشهر که به دلیل تعویض سوخت و بنا به مصوبه شورای عالی امنیت ملی از قبل در جریان بوده و همچنان ادامه دارد.
عراقچی ادامه داد: نفس این توافق هیچ دسترسی تازهای را ایجاد نمیکند. ایران، بر اساس گزارشهایی که در آینده خواهد داد، نوع دسترسیها را در زمان خودش مورد مذاکره قرار خواهد داد. حتی درباره شکل بازرسیها و دسترسیهایی که آژانس باید داشته باشد، در این توافق هیچ صحبتی نشده و این موضوع به مذاکرات جداگانهای در آینده موکول شده است؛ آن هم پس از ارائه گزارش ایران. در مجموع، میتوان گفت یک گام تازه در مسیر درست برداشته شده است؛ گامی که بهانهجوییها را کاملاً از بین میبرد و کسانی را که به دنبال سوءاستفاده برای مقاصد خود بودند، خلع سلاح میکند.
رئیس دستگاه دیپلماسی با اشاره به اینکه یک نکته بسیار مهم درباره این توافق وجود دارد که باید بر آن تأکید کرد؛ توضیح داد: همانطور که در کنفرانس مطبوعاتی گفتم، این سند و ادامه حیات آن مشروط به این است که هیچ اقدام خصمانهای علیه جمهوری اسلامی ایران صورت نگیرد. از جمله، اگر آنچه که به «مکانیسم ماشه» معروف شده عملیاتی شود، قطعاً اجرای این سند نیز متوقف خواهد شد. اینکه پس از آن ایران چه واکنشهایی نشان خواهد داد و چگونه رفتار خواهد کرد، در جای خود تصمیمگیری خواهد شد.
یک گام تازه در مسیر درست برداشته شده است؛ گامی که بهانهجوییها را کاملاً از بین میبرد و کسانی را که به دنبال سوءاستفاده برای مقاصد خود بودند، خلع سلاح میکند. عراقچی تصریح کرد: من این موضوع را بهروشنی و صراحت، هم در مذاکرات با آقای گروسی، هم در دیدار با دوستان مصری و هم در کنفرانس مطبوعاتی مطرح کردم که اعتبار این توافق تنها تا زمانی پابرجاست که اقدامی خصمانه علیه ایران انجام نشود؛ از جمله در موضوع فعالسازی مکانیسم ماشه.
عراقچی گفت: امیدوار هستیم این توافق مسیر را برای یک راهحل دیپلماتیک باز کند؛ به شرط آنکه طرف مقابل نیز در ادعای خود مبنی بر تمایل به حلوفصل دیپلماتیک صادق و جدی باشد. در حال حاضر جلسه شورای حکام در جریان است و آقای گروسی جلسه روز سه شنبه را ترک و اینجا آمده بود. به باور من، برخوردها و مواضعی که در شورای حکام نسبت به این موضوع اتخاذ خواهد شد، بسیار تعیینکننده است و مشخص خواهد کرد ادامه مسیر چگونه خواهد بود.
