رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه چهارم شهریور اعلام کرد که نخستین گروه از بازرسان این نهاد به ایران بازگشتهاند.
او در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت: «ما در حال گفتوگو با مقامهای ایرانی هستیم. اکنون نخستین گروه از بازرسان آژانس به ایران بازگشتهاند و در حال آمادهسازی برای از سرگیری [بازرسیها] هستیم.»
پیش از اظهارات رافائل گروسی، وبسایت امواج مدیا خبر بازگشت بازرسان آژانس به ایران را اعلام کرد و نوشت که مدیرکل آژانس، از پیشرفت در مذاکرات درباره یک «الگوی جدید» برای از سرگیری فعالیت نهاد نظارتی سازمان ملل در ایران خبر داده است.
این اتفاق در حالی رخ میدهد که مدیرکل آژانس از پیشرفت در گفتوگوها درباره یک «چارچوب» جدید خبر داده که میتواند از فعال شدن «مکانیسم ماشه» توسط سه کشور اروپایی جلوگیری کند.
«یک منبع ارشد سیاسی ایرانی» گفته است: «مذاکرات میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره یک چارچوب جدید… ادامه دارد و ما به نهایی کردن آن نزدیک هستیم».
او فاش کرد که بازرسان در شهر جنوبی بوشهر مستقر شدهاند، جایی که تنها نیروگاه هستهای فعال ایران قرار دارد.
منبع دوم گفت: «دسترسی به سایتهای آسیبندیده بهطور کلی مشکلی ندارد، اما دولت در انتظار تأیید نهایی شورای عالی امنیت ملی است… در مورد سایتهای بمبارانشده، نیاز است که مسائل ایمنی و امنیتی در چارچوبی که با آژانس در حال مذاکره است، مدنظر قرار گیرد.»
این منبع دوم همچنین تأیید کرد که بازرسان آژانس در ایران حضور دارند و منتظر تأیید شورای عالی امنیت ملی برای آغاز فعالیتهای خود هستند.
«لارنس نورمن»، خبرنگار نشریه آمریکایی «والاستریت ژورنال» در رشته توئیتی در صفحه کاربری خود در شبکه اجتماعی «ایکس» ضمن پرداختن به اظهارات تازه «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ارزیابی خود از تحولات تازه در پروندهای هستهای ایران را ارائه کرد.
او نوشت: «در کنفرانسی در آمریکا، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرده که گفتوگوها با ایران همچنان ادامه دارد و بازرسان آژانس برخلاف برخی اظهارات قبلی، قرار است به ایران بازگردند.»
نورمن افزود که هنوز مشخص نیست آیا این اظهارات به معنای توافق رسمی میان ایران و آژانس برای بازگشت بازرسان یا تنها پیشبینی مدیرکل آژانس در این زمینه است.
وی توضیح داد که این موضوع در حالی مطرح میشود که مدیران سیاسی سه کشور اروپایی (E۳) در ژنو با طرف ایرانی درباره آخرین مذاکرات مرتبط با مکانیسم ماشه گفتوگو میکنند. همکاری آژانس یکی از شروط تعیین شده توسط این کشورها برای تمدید مهلت مکانیسم ماشه است.
نورمن در ادامه نوشت که کشورهای اروپایی خواستار از سرگیری کامل همکاری ایران با آژانس و دسترسی کامل بازرسان شدهاند. به گفته او، هنوز روشن نیست که بازگشت بازرسان آژانس به ایران به صورت دائمی خواهد بود یا تنها شامل برخی سایتها مانند بوشهر میشود و آیا بازرسان قادر خواهند بود به تأسیسات غنیسازی دسترسی پیدا کرده و در خصوص موجودی اورانیوم غنیشده تحقیق کنند، یا این که ممکن است کشورهای اروپایی سطح انتظارات خود را پایین آورده و تنها با این اقدام، شرط همکاری آژانس را موقتاً برآورده تلقی کنند.
همزمان با انتشار خبر بازگشت گروه نخست بازرسان به ایران، کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در بیانیهای با بیان اینکه ما به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعتمادی نداریم، از وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی قویاً درخواست کرد که به قانون مجلس شورای اسلامی در عرصه تعلیق همکاری با آژانس دقیقاً عمل کنند.
بازرسیها پس از حملات هوایی آمریکا در ماه ژوئن محدود شده بود و ایران خواستار تضمین عدم حمله مجدد قبل از ازسرگیری مذاکرات است.
