مقامات حماس اعلام کردند این جنبش با یک پیشنهاد آتشبس در غزه موافقت کرده است؛ پیشنهادی که شامل توقف ۶۰ روزه عملیات نظامی و آزادی نیمی از گروگانهای اسرائیلی زنده در برابر آزادی گروهی از زندانیان فلسطینی خواهد بود.
این طرح پس از دور تازهای از مذاکرات میان حماس و مقامهای مصری و قطری در قاهره ارائه شده است. همزمان، وزارت بهداشت غزه اعلام کرد در طول ۲۲ ماه جنگ، شمار قربانیان فلسطینی به ۶۲ هزار نفر رسیده است.
فشار اعتراضات داخلی بر دولت اسرائیل
پیشنهاد تازه آتشبس درست زمانی مطرح شده که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه با بزرگترین اعتراضات مردمی از آغاز جنگ مواجه شد. صدها هزار نفر در شهرهای مختلف اسرائیل، از جمله بیش از ۴۰۰ هزار نفر در تلآویو، به خیابان آمدند و خواستار توافق برای آزادی گروگانها و پایان جنگ شدند.
نتانیاهو در واکنش به این تجمعات گسترده، معترضان را به «کمک به مواضع حماس در مذاکرات» متهم کرد. او مدعی شد که پایان جنگ بدون شکست کامل حماس، امنیت اسرائیل را به خطر میاندازد و موجب تکرار حملات مشابه هفتم اکتبر خواهد شد.
جزئیات طرح پیشنهادی
به گفته منابع مصری، توافق مورد پذیرش حماس میتواند مسیری برای رسیدن به یک آتشبس جامع و پایان جنگ نزدیک به دو ساله باشد. بر اساس این طرح، در مدت تعلیق ۶۰ روزه عملیات نظامی، تبادل نیمی از گروگانهای اسرائیلی زنده با زندانیان فلسطینی انجام خواهد شد.
این مذاکرات در شرایطی ادامه دارد که اسرائیل تهدید کرده حملهای گسترده برای تصرف شهر غزه آغاز خواهد کرد؛ عملیاتی که میتواند منجر به آوارگی نزدیک به یک میلیون فلسطینی دیگر شود.
با این حال، نتانیاهو گفته است اسرائیل دیگر به «توافقهای جزئی» علاقه ندارد و تنها زمانی حاضر به پایان جنگ است که حماس تمامی گروگانها را آزاد کرده، سلاحهای خود را زمین بگذارد و غزه «غیرنظامیسازی» شود.
شکاف سیاسی و فشار بینالمللی
این تحولات در حالی رخ میدهد که اسرائیل با انتقادهای فزاینده داخلی و خارجی روبهروست. خانوادههای گروگانها و مخالفان دولت، نخستوزیر را به بیکفایتی و طولانی کردن جنگ برای حفظ قدرت سیاسی خود متهم میکنند. «انجمن خانوادههای گروگانها و مفقودشدگان» در بیانیهای نتانیاهو را مسئول نگه داشتهشدن گروگانها در غزه دانست و یادآور شد که آنها «۲۲ ماه است در اسارت به سر میبرند، در حالی که او نخستوزیر بوده است.»
یائیر گولان، رهبر حزب دموکراتهای اسرائیل و از رهبران اپوزیسیون، نتانیاهو را «دروغگویی حرفهای» خواند و او را به تقویت غیرمستقیم حماس از طریق انتقال منابع مالی قطری پیش از آغاز جنگ متهم کرد.
از سوی دیگر، فشارهای بینالمللی بر اسرائیل نیز افزایش یافته است. طرح تلآویو برای اشغال شهر غزه و احتمال آوارگی گسترده، همراه با بحران گرسنگی در نوار غزه و اتهامهای مربوط به نسلکشی، موجی از هشدارها و انتقادها در سطح جهانی برانگیخته است.
نقش میانجیها و حمایت ترامپ از نتانیاهو
مذاکرات اخیر با حضور نخستوزیر قطر، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، و رئیس دستگاه اطلاعاتی مصر ادامه یافته و قاهره بار دیگر نقشی کلیدی در میانجیگری ایفا میکند. با این حال، روز دوشنبه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر حمایت خود را از نتانیاهو برای «مقابله و شکست دادن حماس» اعلام کرد.
این در حالی است که خستگی عمومی از جنگ، همراه با نگرانی درباره جان گروگانها، موجب شده است اسرائیل با یکی از عمیقترین شکافهای سیاسی و اجتماعی سالهای اخیر مواجه شود.
تداوم رنج فلسطینیان
در همین حال، هزاران فلسطینی در شرق شهر غزه که تحت بمباران مداوم ارتش اسرائیل قرار دارد، خانههای خود را ترک کرده و به سمت مناطق غربی و جنوبی این سرزمین ویرانشده پناه بردهاند.
با وجود تلاشهای میانجیگران منطقهای، سرنوشت طرح آتشبس ۶۰ روزه هنوز نامشخص است. پذیرش یا رد آن از سوی اسرائیل میتواند مسیر جنگ غزه را در هفتههای آینده بهطور جدی تغییر دهد.
