در آستانه دیدار ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین با دونالد ترامپ در کاخ سفید، رئیسجمهور آمریکا آشکارا به کییف توصیه کرد امیدی به بازپسگیری شبهجزیره کریمه و پیوستن به ناتو نداشته باشد. این موضعگیری تازه ترامپ، نگرانی رهبران کشورهای اورپایی و اوکراین را درباره احتمال تحمیل توافقی به سود مسکو دوچندان کرده است.
به گزارش رویترز ترامپ که روز جمعه در آلاسکا از ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با تشریفات ویژه استقبال کرده بود، اکنون در تلاش است زلنسکی را به پذیرش توافقی برای پایان دادن به مرگبارترین جنگ اروپا در هشت دهه اخیر وادارد؛ جنگی که دهها هزار کشته و میلیونها آواره بر جای گذاشته است.
طبق برنامه کاخ سفید، ترامپ ابتدا ساعت ۱۳:۱۵ به وقت شرق آمریکا (۱۹:۱۵ به وقت اروپای مرکزی) با زلنسکی در دفتر بیضی دیدار خواهد کرد و سپس ساعت ۱۵:۰۰ (۲۱:۰۰ به وقت اروپای مرکزی) میزبان رهبران بریتانیا، آلمان، فرانسه، ایتالیا، فنلاند، اتحادیه اروپا و ناتو در سالن شرقی کاخ سفید خواهد بود. حضور این رهبران پیامی روشن دارد: اروپا میخواهد در مذاکرات احتمالی، امنیت اوکراین تضمین شود و روند به سود روسیه پیش نرود.
ترامپ یکشنبه در شبکه اجتماعی خود نوشت: «زلنسکی میتواند این جنگ را بلافاصله تمام کند اگر بخواهد. به یاد بیاورید که ماجرای کریمه در زمان اوباما آغاز شد و بدون حتی شلیک یک گلوله از دست رفت. پس هیچ بازگشتی در کار نیست و اوکراین هم وارد ناتو نخواهد شد.»
رئیسجمهوری اوکراین بر خلاف اظهارات ساعاتی پیش همتای آمریکایی خود، تأکید کرد که این کشور مایل است به صلحی پایدار دست یابد که منجر به از دست دادن کریمه و منطقه دونباس نشود.
به گزارش ایرنا، ولودیمیر زلنسکی ساعتی پیش در صفحه کاربری خود در تارنمای ایکس (توییتر سابق) نوشت: همگی ما به شدت مایلیم که این جنگ را به سرعت و با آسودگی خاطر پایان دهیم. این صلح باید دائمی باشد و نه مانند سالها پیش که اوکراین وادار شد تا کریمه و بخشی از منطقه شرقی دانباس را تسلیم کرده و (این مناطق) سرپل حمله جدید پوتین شوند.
در ادامه این مطلب با اشاره به ضمانتهای امنیتی “ناکارآمدی” که در سال ۱۹۹۴ و در ازای تحویل سلاحهای اتمی اوکراین از جانب روسیه ارائه شد، آمده است: البته که کریمه آن زمان (۲۰۱۴) نباید تسلیم میشد همانگونه که اوکراینیها کی یف، اودسا و خارکیف را پس از (تهاجم روسیه در سال) ۲۰۲۲ تسلیم نکردند.
زلنسکی در خاتمه این مطلب نوشت: اوکراینیها برای سرزمین و استقلال خود میجنگند. امیدوارم که قدرت مشترک ما با آمریکا و دوستان اروپاییمان، روسیه را وادار به (پذیرش) یک صلح واقعی کند.
زلنسکی پیشتر در ایکس نوشته بود: موافقت آمریکا با اروپا برای ارائه تضمینهای امنیتی به اوکراین و به تبع آن به همه اروپا مسئلهای مهم است. این یک تغییر قابل توجه است؛ اما هیچ جزئیاتی در خصوص عملکرد آن، نقش آمریکا و اروپا در آن و اینکه اتحادیه اروپا چه اقداماتی انجام خواهد داد، ارائه نشده است.
زلنسکی پیشتر خطوط کلی پیشنهادهای پوتین پس از نشست آلاسکا را رد کرده بود. این پیشنهاد شامل واگذاری بخشهای بیشتری از منطقه دونتسک بود؛ جایی که ارتش اوکراین هنوز یکچهارم آن را در کنترل دارد و از آن بهعنوان منطقه دفاعی کلیدی استفاده میکند. رئیسجمهوری اوکراین در عوض خواهان برقراری فوری آتشبس برای آغاز مذاکرات عمیقتر است، اما ترامپ پس از دیدار با پوتین از این موضع فاصله گرفت و عملاً به سمت رویکرد مسکو متمایل شد که ترجیح میدهد جنگ ادامه یابد و توافق جامع در حین درگیریها به دست آید.
زلنسکی پس از ورود به واشنگتن ابراز امیدواری کرد که اتحاد آمریکا و اروپا بتواند روسیه را به «صلح واقعی» وادارد. او گفت: «ما همه خواستار پایان سریع و مطمئن این جنگ هستیم. روسیه باید جنگی را که آغاز کرده به پایان برساند.»
اروپاییها که نگران حذف خود از روند تصمیمگیری پس از نشست ترامپ-پوتین در آلاسکا هستند، روز یکشنبه با زلنسکی تماس گرفتند تا راهبرد مشترکی برای دیدارهای واشنگتن طراحی کنند. یک نماینده پارلمان اوکراین گفت: «خیلی مهم است که اروپاییها حضور داشته باشند. ترامپ در حضور آنان رفتار متفاوتی نشان میدهد.»
روزنامههای اروپایی نیز لحن تند و هشدارآمیزی داشتند. دیلیمیل این روز را «دی-دی در کاخ سفید» خواند و روزنامه راستگرای دی ولت آلمان آن را «لحظه حقیقت» برای ترامپ توصیف کرد. وزیر خارجه آلمان نیز در جمع خبرنگاران گفت: «شاید اغراق نباشد اگر بگوییم اکنون چشم تمام جهان به واشنگتن دوخته شده است.»
همزمان با آمادهسازی این نشست حساس، روسیه حملات موشکی و پهپادی تازهای علیه اوکراین انجام داد. در حمله به خارکیف، دومین شهر بزرگ اوکراین، دستکم هفت نفر از جمله دو کودک کشته شدند. ساکنان محلی از اصابت مستقیم موشکها به مجتمعهای مسکونی خبر دادند.
در میدان نبرد نیز ارتش روسیه با اتکا به برتری نفرات و آتش، به پیشروی تدریجی ادامه میدهد. پوتین بارها تأکید کرده است که تا دستیابی به اهداف نظامی خود به جنگ ادامه خواهد داد.
روابط نزدیک کییف و واشنگتن که در دوره بایدن به اوج رسیده بود، از زمان بازگشت ترامپ به قدرت پرتنش شده است. با این حال اوکراین همچنان به تسلیحات و اطلاعات آمریکا وابستگی حیاتی دارد و هیچ جایگزینی برای آن ندارد. همین موضوع زلنسکی و متحدانش را واداشته است، حتی در شرایط دشوار، با دولت ترامپ همکاری کنند.
