دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز جمعه، ساعاتی پس از اعلام توافق صلح میان آذربایجان و ارمنستان، در شبکه اجتماعی «تروت سوشال» اعلام کرد که در تاریخ ۲۴ مرداد (۱۵ اوت) در آلاسکا با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، برای مذاکره درباره پایان جنگ اوکراین دیدار خواهد کرد.
کرملین این دیدار را تایید کرده است.
توافق برای دیدار پس از سفر استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا با پوتین در مسکو بود که ترامپ آن را «پیشرفت بزرگی» خواند.
این لحن چرخش قابلتوجهی از زبان تندی است که ترامپ در هفتههای اخیر در مورد پوتین بهکار برده. نشان میدهد دیپلماسی ویتکاف توانست از تشدید سریع تنشها میان آمریکا و روسیه پس از آنکه ترامپ ۸ اوت را بهعنوان مهلت زمانی توافق برای آتشبس در اوکراین مشخص کرده بود، بکاهد.
ترامپ نوشت: «نشستی که بسیاری انتظار آن را میکشیدند میان من، به عنوان رئیسجمهوری آمریکا و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، جمعه آینده ۱۵ اوت در ایالت بزرگ آلاسکا برگزار خواهد شد. جزئیات متعاقبا اعلام میشود.
ترامپ پیشتر اعلام کرده بود که طرفین، از جمله ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین به توافق آتشبس نزدیک شدهاند؛ توافقی که میتواند به جنگ سهساله میان روسیه و اوکراین پایان دهد.
ترامپ ساعاتی پیش طی سخنانی در کاخ سفید گفت که احتمال دارد توافق شامل تبادل سرزمینی باشد و افزود: «برخی از سرزمینها بین دو طرف جابهجا خواهد شد که به نفع هر دو خواهد بود.»
بر اساس گزارشی از بلومبرگ، توافق احتمالی میتواند برخی دستاوردهای سرزمینی پوتین در مناطق خرسون و زاپوریژیا را تثبیت کند و خطوط نبرد را در همان موقعیت فعلی «منجمد» سازد. پوتین مدعی مالکیت کامل چهار منطقه اوکراینی است، در حالی که بخش قابل توجهی از آنها همچنان در کنترل اوکراین است.
بلومبرگ گزارش داد که مقامهای آمریکایی و روسی بر سر توافقی کار میکنند که به موجب آن، روسیه در ازای امتیازات سرزمینی، حملات خود را متوقف کند. این طرح از نظر سیاسی در اوکراین بسیار حساس تلقی میشود.
به گزارش گاردین، اظهارات ترامپ همزمان با سخنان دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، مطرح شد که پس از دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، گفت احتمال «انجماد» درگیری بیش از پیش نزدیک شده است. توسک افزود زلنسکی در مورد آتشبس «بسیار محتاط اما خوشبین» است و اوکراین خواهان مشارکت لهستان و سایر کشورهای اروپایی در برنامهریزی برای آتشبس و صلح نهایی است.
ترامپ پیشتر نیز تمایل خود را به دیدار مستقیم با پوتین بدون پیششرط اعلام کرده بود؛ رویکردی که نگرانی قدرتهای اروپایی را درباره احتمال کنار گذاشتن اوکراین از مذاکرات صلح برانگیخته است. اگر این نشست برگزار شود، نخستین دیدار سران آمریکا و روسیه از سال ۲۰۲۱ خواهد بود.
زلنسکی طی روزهای اخیر با رهبران اروپایی از جمله فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، و امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، که ارتباطات کلیدی با ترامپ دارند، گفتوگو کرده است. طرح پیشنهادی فرستاده آمریکایی، استیو ویتکاف، برای نشست سهجانبه میان ترامپ، پوتین و زلنسکی از سوی مسکو نادیده گرفته شده و کرملین تمرکز خود را بر آمادهسازی نشست دوجانبه با ترامپ گذاشته است.
پوتین اعلام کرده که در اصل مخالفتی با دیدار با زلنسکی ندارد، اما «شرایط لازم» برای این کار هنوز فراهم نشده است. او گفت: «متأسفانه ما هنوز از ایجاد چنین شرایطی فاصله زیادی داریم.»
ماه گذشته، ترامپ ضربالاجلی برای پوتین تعیین کرد تا با آتشبس موافقت کند وگرنه با تحریمهای ثانویه مواجه خواهد شد. این مهلت، که برای همین جمعه تعیین شده بود، همچنان برقرار به نظر میرسد، اگرچه کاخ سفید جزئیاتی درباره ماهیت این تحریمها ارائه نکرده است.
ترامپ این هفته با اعمال افزایش ۲۵ درصدی تعرفه بر واردات نفت روسیه توسط هند، یکی از مهمترین خریداران مسکو، اقدام تازهای علیه یکی از منابع درآمد روسیه انجام داد؛ اقدامی که با اعتراض دهلینو به عنوان اقدامی «ناعادلانه و گزینشی» مواجه شد.
با درود، امروز زلنسکی صریحا، مانند همیشه، واگذاری بخشی از سرزمین اکراین را به روسیه رد کرد و رهبران کشورهای دیگر، بخوان ترامپ، را از معامله با پوتین بدون هماهنگی و توافق با اکراین بر حذر داشت. قاعدتاً باید طرفداران میهن دوستی رفتار سیاسی زلنسکی را تقدیر کنند.
با احترام، فرهاد