مذاکرات تازه میان مقامهای اوکراینی و آمریکایی در ایالت فلوریدا آغاز شده است؛ مذاکراتی که با هدف بازنگری و نهاییسازی چارچوب پیشنهادی واشنگتن برای پایاندادن به جنگ روسیه و اوکراین انجام میشود، در شرایطی که کییف همزمان با فشارهای نظامی و سیاسی روبهرو است.
این نشست روز یکشنبه با حضور مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا، استیو ویتکاف فرستاده ویژه دولت آمریکا، و جرد کوشنر داماد ترامپ برگزار شد. از طرف اوکراین نیز هیأتی عالیرتبه به ریاست روستم عمرُف دبیر شورای امنیت ملی حاضر بود. عمرُف در شبکه X تصویری از آغاز جلسه منتشر کرد و هدف مذاکرات را «گامی برای رسیدن به صلح عادلانه» عنوان کرد.
گفته میشود مذاکرهکنندگان بر بازنویسی طرح ۲۸بندی آمریکا ـ روسیه تمرکز دارند؛ طرحی که در نسخه اولیه خود بهدلیل امتیازدهی گسترده به خواستههای مسکو با مخالفت اوکراین و برخی کشورهای اروپایی روبهرو شد. روبیو در آغاز نشست تأکید کرد:
«هدف فقط پایان جنگ نیست، بلکه پایان جنگی است که اوکراین را مستقل، امن و دارای فرصت برای پیشرفت باقی بگذارد.»
اختلاف بر سر خطوط مرزی و آینده اوکراین در ناتو و اتحادیه اروپا
نسخه اولیه این طرح که ماه گذشته توسط ویتکاف و کیریل دیمیتریِف نماینده پوتین تهیه شده بود، شامل خروج اوکراین از بخشهایی از دونباس، محدودسازی توان ارتش اوکراین و جلوگیری از عضویت این کشور در ناتو بود. در این نسخه، آمریکا عملاً به اشغال دونتسک، لوهانسک و کریمه رسمیت میداد.
اما بر اساس اصلاحات انجامشده در مذاکرات هفته گذشته در سوئیس، خطوط درگیری فعلی باید مبنای گفتوگو قرار گیرد و هیچ بخشی از سرزمین اوکراین نمیتواند بدون رضایت کییف به روسیه واگذار شود. همچنین حق تصمیمگیری درباره عضویت در ناتو و اتحادیه اروپا باید در اختیار اوکراین باقی بماند.
ویتکاف قرار است پس از این مذاکرات به مسکو سفر کند.
جنگ همچنان ادامه دارد
این رایزنیها در حالی انجام میشود که حملات روسیه بار دیگر اوکراین را هدف قرار داده است. طبق اعلام مقامات محلی، در حملات پهپادی شنبهشب در حاشیه کییف یک نفر کشته و دستکم ۱۱ نفر زخمی شدند. همزمان، یک منبع امنیتی اوکراین اعلام کرد که حملات پهپادی دریایی علیه دو نفتکش در دریای سیاه کار اوکراین بوده است؛ نفتکشهایی که بهادعای کییف، نفت تحریمی روسیه را قاچاق میکردهاند.
بحران سیاسی در کییف؛ استعفای مذاکرهکننده ارشد
با وجود فشارهای میدانی، اوکراین در سطح سیاسی نیز با بحران روبهرو است. آندری یرماک رئیس دفتر زلنسکی که از چهرههای کلیدی مذاکرات بود، هفته گذشته پس از بازرسی قضایی از منزلش مجبور به استعفا شد. زلنسکی اعلام کرده است که هیأت حاضر در فلوریدا شامل آندری ناتوف رئیس ستاد ارتش، آندری سیبیا وزیر خارجه و روستم عمرُف است.
زلنسکی در سخنانی اخیر، این مرحله از جنگ را «یکی از سختترین دوران تاریخ اوکراین» توصیف کرد و وعده داد که «کشور را تسلیم نخواهد کرد». اما همزمان روسیه در جبههها پیشرویهای آهسته اما پیوسته دارد و شهرهای اوکراین روزانه ساعتها خاموشی را تجربه میکنند.
در سوی دیگر، والری زالوژنِی سفیر اوکراین در لندن و فرمانده پیشین ارتش هشدار داده است که صلح شتابزده میتواند «به شکست و از دسترفتن استقلال کشور منجر شود.» او تأکید دارد که هر توافقی باید دارای تضمین امنیتی مؤثر باشد.
قرار است امانوئل مکرون روز دوشنبه با زلنسکی در پاریس دیدار کند. ژاننوئل بَرو وزیر خارجه فرانسه گفته است:
«صلح زمانی نزدیک خواهد شد که پوتین امید احیای امپراتوری شوروی را رها کند.»
او هشدار داد که در غیر اینصورت، روسیه با تحریمهای تازه و افزایش حمایت اروپا از اوکراین مواجه خواهد شد.
