در پی استقرار بیسابقه نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در دریای کارائیب و اطراف ونزوئلا، تحلیلگران و چهرههای نظامی هشدار میدهند که واشینگتن در حال نزدیک شدن به سناریویی مشابه حمله ۱۹۸۹ به پاناما است؛ عملیاتی که به سرنگونی مانوئل نوریگا انجامید و خاطرهای خونین در آمریکای لاتین بر جای گذاشت.
به گزارش گاردین ایالات متحده در ماههای اخیر دستکم یکهفتم ناوگان دریایی خود از جمله ناوهواپیمابر غولپیکر یواساس جرالد آر. فورد، بمبافکنهای B-52، هواپیماهای بدون سرنشین «ریپر» و حدود ۱۰ هزار نیروی نظامی را به منطقه اعزام کرده است. فرماندهی آمریکا اعلام میکند این اقدامات با هدف «مبارزه با قاچاق مواد مخدر» انجام میشود. اما بسیاری از ناظران، هدف واقعی را فشار برای سرنگونی نیکولاس مادورو میدانند.
یادآوری «عملیات قضیه عادلانه»
مایکل دورانت، خلبان بازنشسته نیروی زمینی آمریکا و از مشارکتکنندگان حمله به پاناما، میگوید تصاویر آن عملیات دوباره زنده شده است:
«نوریگا باید برداشته میشد… اما سؤال این است که آیا ارزش دارد دوباره همان مسیر را طی کنیم؟»
دورانت که در ۱۹۹۳ در سومالی نیز اسیر شد، هشدار میدهد مادورو، برخلاف نوریگا، بر کشوری ۱۲ برابر بزرگتر از پاناما حکومت میکند و شرایط سیاسی و میدانی بهمراتب پیچیدهتر است. افزون بر این، آمریکا همانند دهه ۱۹۸۰ پایگاههای پیشینی برای آغاز عملیات در خاک ونزوئلا ندارد.
اختلافنظر در اپوزیسیون ونزوئلا
برخی رهبران اپوزیسیون در تبعید، از جمله لئوپولدو لوپز، آشکارا از مداخله نظامی آمریکا حمایت کردهاند. اما کارشناسان آمریکایی و حتی بخشی از حامیان ترامپ نسبت به تکرار تجربه عراق و جنگهای ناموفق تغییر رژیم هشدار میدهند.
نظرسنجی YouGov نشان میدهد حدود نیمی از مردم آمریکا با استفاده از نیروی نظامی برای براندازی مادورو مخالفاند و تنها ۱۸ درصد از این اقدام حمایت میکنند.
«جنگ روانی» محتملتر از حمله زمینی
مایکل گرو، پژوهشگر آمریکایی، ضمن اشاره به تشابه روایت فعلی با اتهامات قدیمی علیه نوریگا، معتقد است:
«ترامپ و اطرافیانش نئومحافظهکار نیستند… احتمال حمله زمینی کم است.»
بهگفته او و دیگر تحلیلگران، سناریویی شبیه عملیات گواتمالا ۱۹۵۴ محتملتر است: ترکیبی از فشار، ارعاب، عملیات مخفی و جنگ روانی برای فروپاشی وفاداری ارتش ونزوئلا.
ترامپ اخیراً تأیید کرده که عملیاتهای پنهانی سیا را در ونزوئلا مجاز دانسته است.
هدف: شکستن حلقه امنیتی مادورو
کارشناسان امنیتی میگویند سیاست «غیرکودتاپذیرسازی» مادورو، مانعی جدی برای تغییر رژیم است.
جان پولگا-هسیموویچ، استاد آکادمی نیروی دریایی آمریکا، توضیح میدهد:
«مادورو در ۱۲ سال گذشته ۲۲۰۰ افسر را به درجه ژنرالی رسانده؛ سه برابر تعداد مشابه در ارتش آمریکا. وفاداری نیروها تصادفی نیست.»
او میافزاید رژیم مادورو با کمک شبکه امنیتی کوبا، بازتوزیع امتیازات، سرکوب و ترفیعات توانسته از هرگونه کودتای گسترده جلوگیری کند.
با این حال، جیمز استوری، سفیر پیشین آمریکا در امور ونزوئلا، احتمال حمله هوایی یا عملیات محدود در خاک ونزوئلا طی ۳۰ روز آینده را تا ۸۰ درصد تخمین زده است:
«چیدمان نظامی آمریکا نشان میدهد که قرار است کاری انجام شود.»
«روز بعد» چه میشود؟
حتی چنانچه مادورو کنار گذاشته شود، هیچ تضمینی برای ثبات وجود ندارد. دورانت هشدار میدهد:
«گاهی فقط یک مشکل را با مشکل دیگری عوض میکنید… افغانستان نمونهای واضح است.»
پولگا-هسیموویچ نیز از خطر هرجومرج بلندمدت و جنگ فرسایشی در ونزوئلا سخن میگوید:
«مسئله این است: بعد از آن چه؟ امیدوارم کسی واقعاً به این فکر کرده باشد.»
