فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، صد روز پس از آغاز صدارت روز چهارشنبه در حالی میزبان ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، بود که تلاشهایش برای جلب حمایت غرب از کییف و مهار دونالد ترامپ، نتوانسته صدای منتقدان داخلی را خاموش کند.
مرتس ابتکار عمل برگزاری دور فشردهای از کنفرانسهای تلفنی را با حضور رهبران اتحادیه اروپا، ترامپ و معاونش جیدی ونس در همان روز به دست گرفت. ورود غافلگیرکننده زلنسکی به برلین برای حضور در این تماسها، نقش محوری مرتس را در این تلاشهای دیپلماتیک برجسته کرد.
از زمان روی کار آمدن در ماه مه، او اغلب در صحنه بینالمللی حضوری مطمئن از خود نشان داده، از جمله در دیدار رو در رو با ترامپ در دفتر بیضی کاخ سفید در ماه ژوئن که توانست تا حد زیادی از مواضع خود دفاع کند، اما افکار عمومی آلمان هنوز نسبت به عملکرد کلی او قانع نشده است.
نتایج یک نظرسنجی این هفته نشان داد حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) با دو درصد اختلاف از ائتلاف محافظهکار CDU/CSU به رهبری مرتس پیشی گرفته و با ۲۶ درصد آرا، قویترین حزب در فضای انتخاباتی پراکنده کنونی شده است. CDU/CSU که در انتخابات سراسری فوریه با حدود ۲۹ درصد آرا پیروز شده بود، اکنون تنها ۲۴ درصد حمایت دارد.
آخرین باری که AfD در نظرسنجی فورزا پیشتاز شد، ماه آوریل و در دوران خلأ سیاسی بین انتخابات و آغاز به کار دولت مرتس بود. آلیس وایدل، هبر AfD، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آقای مرتس تنها بعد از ۱۰۰ روز غیرقابل تحمل شده است – زمان آن رسیده که یک دولت AfD روی کار بیاید!»
شریک کوچک ائتلاف، حزب سوسیالدموکرات (SPD) با گرایش مرکز-چپ، تنها ۱۳ درصد آرا را کسب کرده که سه درصد کمتر از فوریه است. این بدان معناست که اگر همین آخر هفته انتخابات برگزار شود، ائتلاف حاکم که هماکنون دچار شکافهای جدی است، اکثریت را به دست نخواهد آورد.
مرتس، که دههها چهرهای بحثبرانگیز در سیاست آلمان بوده و خصومت قدیمی با آنگلا مرکل، همحزبی خود، داشته، نتوانسته بدبینی عمیقی را که بر بزرگترین اقتصاد اروپا سایه انداخته، از بین ببرد. رشد اقتصادی (GDP) نشانی از بهبود چشمگیر ندارد و پیشبینی میشود امسال نیز درجا بزند.
تصمیم دولت در ماه ژوئن مبنی بر عدم کاهش مالیات برق برای خانوارها و کسبوکارهای کوچک، بسیاری از رأیدهندگان را خشمگین کرد و بحث جنجالی درباره سن بازنشستگی نیز هزینه سیاسی به همراه داشت.
در موضوع مهاجرت – که مرتس تلاش کرده آن را از دست AfD خارج کند – دولتش نتایجی متناقض داشته و شکستهای پیدرپی در دادگاه و اختلافات با لهستان بر سر مهاجرت، کار او را برای نشان دادن قاطعیت دشوار کرده است.
حتی پیش از روی کار آمدن، او بسته بزرگی برای هزینهکرد در حوزه دفاع داخلی، زیرساخت و کمک به اوکراین معرفی کرده بود. اما محافظهکاران مالی در حزبش که به او برای حفظ انضباط بودجهای اعتماد داشتند، از این اقدام که آن را نقض وعدههای انتخاباتیاش میدانستند، به شدت انتقاد کردند.
مرتس که پیش از صدراعظمی هیچ تجربه دولتی نداشت، به دلیل حمایت قاطع از اوکراین، حتی در حالی که حمایت ترامپ متزلزل شده، احترام بسیاری از متحدان غربی را جلب کرده است.
با این حال، موضع او در قبال جنگ غزه به لحاظ سیاسی پرریسک بوده و باعث دوری بسیاری از متحدان نزدیک و دولت اسرائیل از او شده، در حالی که حزب سوسیالدموکرات (SPD) از این موضع تمجید کرده است.
پس از هفتهها انتقاد فزاینده از کارزار نظامی بنیامین نتانیاهو در غزه، همزمان با افزایش شمار کشتههای غیرنظامی، مرتس هفته گذشته تصمیمی غیرمنتظرهای گرفت: آلمان دیگر مجوز ارسال سلاحهایی را که میتوانند در غزه استفاده شوند، تا اطلاع ثانوی صادر نخواهد کرد.
چهرههای برجسته CDU/CSU او را متهم کردند بدون اطلاع قبلی، تصمیمی شتابزده گرفته و مسئولیت تاریخی آلمان در قبال امنیت اسرائیل پس از هولوکاست را زیر پا گذاشته است. در مقابل، بسیاری از رأیدهندگان که به شدت از اقدامات نظامی فزاینده اسرائیل در غزه انتقاد دارند، از این تصمیم استقبال کردند.
تلاش مرتس برای متقاعد کردن ترامپ به اینکه در نشست روز جمعه با ولادیمیر پوتین در آلاسکا، بدون حضور و مشارکت اروپاییها و اوکراینیها، توافقی با روسیه امضا نکند، نیز یک اقدام دیپلماتیک پرخطر دیگر بود – تلاشی که حتی نتوانست جایگاهی برای زلنسکی بر سر میز مذاکرات فراهم کند.
ماتیاس گبائر، خبرنگار امنیتی نشریه معتبر «اشپیگل»، گفت رویکرد اروپاییها این بوده که «ترامپ را با ستایش و احترام غرق کنند و کمی هم به او یاد بدهند چگونه یک توافق صلح را نهایی کند».
او افزود: «بهترین سناریو از نگاه برلین این است که اروپاییها ترامپ را قانع کنند تا شتابزده عمل نکند و فشار بر مسکو را حفظ کند. اما همه میدانند شانس چندانی وجود ندارد. ترامپ در موضوع اوکراین بسیار بیتاب است و خیلی کمتر از منافع اروپا، به چشمانداز یک توافق سریع با پوتین اهمیت میدهد.»
گاردین – دبورا کول، برلین
