در تحولی دیپلماتیک که بازتاب گستردهای در سطح جهانی داشته، رئیسجمهور فرانسه، امانوئل ماکرون، اعلام کرد کشورش در ماه سپتامبر و در جریان مجمع عمومی سازمان ملل، فلسطین را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت خواهد شناخت. این اقدام، فرانسه را به نخستین کشور بزرگ غربی تبدیل میکند که به چنین تصمیمی دست میزند؛ تصمیمی که به گفته ماکرون، با هدف احیای چشمانداز صلح عادلانه و پایدار در خاورمیانه اتخاذ شده است.
ماکرون این تصمیم را در شبکه اجتماعی «ایکس» (توئیتر سابق) اعلام کرد و همزمان نامهای رسمی خطاب به محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، منتشر کرد که در آن گفته شده:
«وفادار به تعهد تاریخی خود به صلحی عادلانه و پایدار در خاورمیانه، تصمیم گرفتهام که فرانسه کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد. این اعلام رسمی را در مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر آینده انجام خواهم داد.»
تصمیم پاریس، بلافاصله با واکنش تند مقامهای اسرائیلی روبهرو شد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پیامی شدیداللحن در «ایکس» نوشت:
«چنین اقدامی پاداشی برای تروریسم است و خطر ایجاد یک پایگاه جدید برای جمهوری اسلامی ایران را دارد… فلسطینیها خواستار کشوری در کنار اسرائیل نیستند، بلکه هدفشان کشوری بهجای اسرائیل است.»
اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، نیز این اقدام را «رسوایی و تسلیم در برابر تروریسم» خواند و هشدار داد که اسرائیل اجازه تأسیس هیچ نهاد فلسطینیای را که امنیت اسرائیل را تهدید کند، نخواهد داد.
واشنگتن پیشتر در گزارشی دیپلماتیک به متحدان خود هشدار داده بود که هرگونه شناسایی یکجانبه کشور فلسطین میتواند برخلاف منافع سیاست خارجی آمریکا تلقی شود و پیامدهایی بهدنبال داشته باشد. با این حال، کاخ سفید هنوز بهطور رسمی به اعلام ماکرون واکنش نشان نداده است.
فرانسه پیش از این نیز تلاش کرده بود تا با میزبانی مشترک یک کنفرانس بینالمللی با عربستان سعودی، چارچوبی برای راهحل دوکشوری ترسیم کند، اما این نشست تحت فشار آمریکا و آغاز جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، به تعویق افتاد.
به گفته منابع دیپلماتیک، فرانسه با این اقدام تلاش دارد کشورهای مردد یا بیتصمیم را ترغیب کند که در مسیر بهرسمیتشناسی کشور فلسطین گام بردارند. بیش از ۴۰ وزیر خارجه از کشورهای مختلف هفته آینده در نیویورک گرد هم میآیند و دولت فرانسه امیدوار است بتواند ائتلافی بینالمللی در این زمینه شکل دهد.
اما طبق گزارشها، ماکرون با مقاومتهایی از سوی متحدانی چون بریتانیا و کانادا روبهرو بوده است. اسرائیل نیز طی ماههای گذشته تلاش گستردهای برای جلوگیری از چنین تصمیمی کرده و حتی تهدید به کاهش همکاریهای اطلاعاتی با فرانسه و ایجاد اختلال در ابتکارهای منطقهای پاریس کرده است.
حسین الشیخ، معاون رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، در واکنش به این تصمیم، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«تصمیم رئیسجمهور ماکرون نشانگر پایبندی فرانسه به قوانین بینالمللی و حمایت از حق تعیین سرنوشت ملت فلسطین و تأسیس کشور مستقل ماست.»
در حالی که جنگ ویرانگر اسرائیل در نوار غزه ادامه دارد و روابط بینالمللی تلآویو با بخشی از جهان غرب تیره شده، تصمیم فرانسه میتواند نقطه عطفی در تحولات دیپلماتیک منطقه باشد. اگر کشورهای دیگر مسیر فرانسه را دنبال کنند، فشارها بر اسرائیل برای تغییر مسیر جنگی خود بیشتر خواهد شد. اما در عین حال، تنشها با متحدان نزدیکتر مانند آمریکا نیز ممکن است بالا گیرد. اکنون نگاهها به نیویورک دوخته شده تا در سپتامبر آینده، فرانسه وعده خود را بهطور رسمی اجرا کند.
