یادداشت سیاسی سیاسی دیدگاه ادبیات زنان جهان بخش خبر گفتگو آرشیو  
  اجتماعی اقتصادی مساله ملی یادبود کارگری گزارش حقوق بشر ورزش گوناگون  
   

آمریکا مجموعه اسناد کودتای ۲۸ مرداد را منتشر کرد


اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
آدينه  ۲۶ خرداد ۱٣۹۶ -  ۱۶ ژوئن ۲۰۱۷



اداره آرشیو وزارت خارجه آمریکا پس از سالها انتظار بالاخره اسناد محرمانه دخالت آمریکا را در کودتای ۲٨ مرداد سال ۱٣٣۲ در ایران منتشر کرد.

به گزارش ایرنا، بر اساس آنچه در تارنمای اداره اسناد امنیت ملی وابسته به دانشگاه جرج واشنگتن آمریکا نوشته شده است، فایلی که دیروز/ پنجشنبه/ یعنی ۱۵ ژوئن منتشر شده حاوی اسنادی است که دربرگیرنده مدارک مربوط به طراحی و اجرای این عملیات سری می باشد.
به نوشته این تارنما، پس از آنکه یک مجموعه اسناد که پیشتر منتشر شده و تمام اشاره ها به نقش سازمان های جاسوسی آمریکا و انگلیس در سرنگونی نخست وزیر آن زمان ایران یعنی محمد مصدق را حذف کرده بود باعث چندین دهه بحث و جدل داخلی و رسوایی های عمومی شد انتشار این اسناد در زمان حاضر انجام گرفت.
این اسناد بخشی از مجموعه انتشارات روابط خارجی ایالات متحده آمریکاست که توسط وزارت خارجه این کشور انتشار می یابد.
هر چند در همان سالهای اولیه پس از کودتا یعنی در سال ۱۹٣٣ در نشریه 'ساتردی ایونینگ پست' گزارش جزییات این عملیات منتشر شده بود اما به طول چندین دهه نه دولت آمریکا و نه دولت انگلیس به نقش خود در سرنگونی مصدق اعتراف نمی کردند. از همان زمان به بعد افسران کار کشته سیا و ام ای-۶ که در این کودتا شرکت داشتند خاطرات خود را در باره جزییات فعالیت هایشان منتشر کرده اند.
در سال ۲۰۰۰ نیز نیویورک تایمز یک تاریخچه طبقه بندی شده داخلی از این عملیات را منتشر کرد.
در سال ۱۹٨۹ نیز وزارت خارجه آمریکا آنچه را که اسناد رسمی دوران کودتا بود منتشر کرد اما در آن حتی یک اشاره به اعمال آمریکا و انگلیس در رابطه با این واقعه موجود نبود. حذف این موارد منجر به استعفای مشاور ارشد این مجموعه انتشارات شده و باعث شد کنگره آمریکا قوانینی تصویب کند که در آن خواستار 'انجام یک سری تحقیقات کامل، دقیق و قابل اعتماد' درباره سیاست خارجی این کشور شده بود.
پس از پایان جنگ سرد، سازمان امنیت ملی آمریکا (سیا) خود را متعهد به بازکردن پرونده هایش درباره ایران و دیگر عملیات سری خود کرد و وزارت خارجه نیز قول داد که یک جلد از انتشاراتش را درباره عملیات پیشین به این موضوع اختصاص دهد.
اما اینکه سیا به بخشی از وعده خود عمل کند تا سال ۲۰۱۱ طول کشید.
توجیهات دو دولت آمریکا و انگلیس درباره خودداری از اشاره به نقش خود در کودتای ۲٨ مرداد این بود که می خواستند از روش ها و منابع اطلاعاتی و جاسوسی خود محافظت کنند. به تازگی نیز دلیل خودداری آنها از این کار ممانعت از تحریک عوامل افراطی در ایران بود که به ادعای آنان ممکن بود به دنبال توقف توافق نامه هسته ای که بین تهران و شش کشور جهان به علاوه آمریکا باشند، ذکر شد.
در مقدمه این جلد از انتشارات وزارت خارجه که اسناد کودتای ۲٨ مرداد را در بر می گیرد، آمده است: این اسناد بر استفاده از عملیات سری توسط دولت های ترومن و آیزنهاور و سیاست های آن ها درباره ایران تمرکز دارند که در نهایت به سرنگونی دولت محمد مصدق شد. علاوه بر آن، این اسناد دخالت سازمان های جاسوسی و اطلاعاتی آمریکا در ایجاد چینین سیاست ها را نشان می دهد.
این مجموعه همچنین دربرگیرنده صدها سند درباره مکاتبات میان سفارت آمریکا در تهران، وزارت خارجه آمریکا و سازمان سیا است.
این اسناد در قالب ۴ محور کلی «تلاش‌های ایالات‌ متحده برای فهمیدن مصدق از فوریه ۱۹۵۱ تا فوریه ۱۹۵۲»، «بحران سیاسی جولای ۱۹۵۲ ایران و تبعاتش»، «برنامه‌ریزی و اجرای عملیات آژاکس در اوت ۱۹۵٣» و «روزهای پس از عملیات آژاکس از سپتامبر ۱۹۵٣ تا دسامبر ۱۹۵۴» منتشر شده است.
در یکی از اسناد منتشر شده به تاریخ نوزدهم اوت ۱۹۵٣، درخواست کمک ۵ میلیون دلاری آمریکا به دولت زاهدی از سوی رابط سازمان سیا وجود دارد که نشان می دهد آمریکا علاوه بر نقش مستشاری در انجام کودتا، نقش مستقیمی نیز در پشتیبانی مالی کودتاچیان علیه دولت مصدق داشته است.
مالکوم بایرن رییس آرشیو امنیت ملی در پروژه روابط ایران و آمریکا در باره انتشار این اسناد پس از یک دوره طولانی گفت: این مجموعه منبعی مهم برای کسانی می تواند باشد که علاقه مند به روابط پر تنش بین دو کشور می باشند. اما این واقعیت که خارج شدن آنها از طبقه بندی اسناد محرمانه و انتشار آنها بیش از شش دهه طول کشیده است، باعث ناراحتی اذهان آنها خواهد شد.


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:

Facebook
    Delicious delicious     Twitter twitter     دنباله donbaleh     Google google     Yahoo yahoo     بالاترین balatarin


چاپ کن

نظرات (۱)

نظر شما

اصل مطلب

بازگشت به صفحه نخست