یادداشت سیاسی سیاسی دیدگاه ادبیات زنان جهان بخش خبر گفتگو آرشیو  
  اجتماعی اقتصادی مساله ملی تاریخ - یادبود کارگری گزارش حقوق بشر ورزش گوناگون  
   

قَدَرترین سازمانِ آوازه گریِ خرافه و خشونت


مسعود نقره کار


• مداحان در حکومت اسلامی یکی از قدرتمندترین نهادهای سیاسی و تبلیغاتی را سازمان داده اند. سازمان بسیج مداحان کشور یکی ازبزرگ ترین و متشکل ترین پشتوانه های حکومت اسلامی ست. توان بسیجِ و تهییج توده ای توسط این لات ترین لات های متّدین از عوامل مهم رواج و بقای خرافه، خشونت، عقب ماندگی، جاهلیسم و آخوندیسم شده است ...

اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
يکشنبه  ٨ اسفند ۱٣۹۵ -  ۲۶ فوريه ۲۰۱۷


برگزاری سوگواره ی مداحان و مداحی باردیگر خطرِ مداحان را به عنوان جرثومه های نابود کننده ی فرهنگ و اخلاقِ انسانی در میهنمان یادآوری کرد. سوگواره ی سوگ آفرینان، که نوعی جشنواره ی این موجودات محسوب می شود، پنجشنبه 28 بهمن 1395 در تالار ایوان شمس تهران، توسط دو تشکل مهم و سراسری مداحان، سازمان بسیج مداحان و هیئت رزمندگان اسلام، برگزارشد. بنیانگذاران و اعضاء و افراد این دو تشکل، و دیگر تشکل های ریز و حاشیه ای، نه فقط در حوزه "مداحی" که به طور مستقیم از عوامل سرکوب و کشتار دگراندیشان، روشنفکران و مخالفان سیاسی و عقیدتیِ حکومت اسلامی بوده و هستند. این سوگواره یا "یازدهمین سوگواره نواها و اشعار آیینی"، "با هدف شناخت و شناسایی و معرفی استعدادهای برتر هنر ستایشگری از بین نوجوانان و جوانان سراسر کشور و استعدادهای هنر عرصه ستایشگری اهل بیت از تیرماه سال جاری با حضور 500 نفر و برگزاری مراحل مقدماتی در سه رشته مداحی، شعر و دعاخوانی در دو بخش خواهران و برادران، ویژه سنین 12 تا 30 سال کار خود را شروع کرد و پس از چندین مرحله رقابت 60 نفر برای رقابت در مرحله نهایی برگزیده شدند... این سوگواره توسط هیات رزمندگان اسلام و با مشارکت سازمان بسیج مداحان کشور، شبکه ی دو سیمای جمهوری اسلامی، شهرداری تهران و سازمان بسیج دانش آموزی برگزار شد و پس از پایان یافتن مسابقه در بخش های مختلف، آئین اختتامیه با سخنرانی تولیت آستان قدس رضوی سید ابراهیم رئیسی و با حضور مسئولین، مداحان و شعرای آیینی پیشکسوت و جوان برگزارشد. در این سوگواره سّید علی خامنه‌ای پرچم حرم حضرت علی را به مداحان هدیه داد. این هدیه ی ویژه به محمد حسین‌ زیبایی‌نژاد معروف به حسین نجات سپرده شد تاهیئت رزمندگان اسلام خود را با آن تبرک کنند.
حسین نجات پیش از این فرمانده سپاه ولی امر بود که مسئولیت حفاظت از علی خامنه‌ای را به عهده دارد. او در دی سال جاری با حکم محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه به جانشینی رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب شد. وی کسی است که پیشنهاد حصر میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی را مطرح کرد و با استقبال رهبر جمهوری اسلامی مواجه شد و...".
این سوگواره و حاشیه های آن باردیگر نقش مداحان و تشکل های مختلف مداحی در حکومت اسلامی گوشزد کرد.
من در کتاب "زنگی های گودِ قدرت" بخشی از کتاب را به مداحان اختصاص داده ام، و پیش تر نیز مقاله هائی در باره مداحان منتشر کردم، لازم دیدم به مناسبت برگزاری این سوگواره و خبرسازی های رسانه های حکومتی در باره این سوگواره، برای یادآوری بریده ها و فرازهائی از بخشِ "مداحان در حکومت"ِ کتاب "زنگی های گود قدرت" – "نقش سیاسی و اجتماعی جاهل ها و لات ها در تاریخ معاصر ایران" را منتشر کنم.
***

مداحی ستایشگریِ اهل بیت و خاندان آل عبا، و سرزنش یا قَدح مخالفان این خاندان تعریف شده است. این سّنت هزار و چند ساله "ریشه‌ای تاریخی در سیره پیامبر و اهل بیت" دارد. مداحی از زمان پیامبر اسلام رایج شد و برخی از مدایحی که در ستایش و ثنای خداوند و پیامبر و در رابطه با وقایع تاریخی سروده ‌می‌شد، در دیوان‌های مختلف از جمله دیوان "صاحب بن عباد" و در کتاب "الغدیر علامه امینی" آورده شده است. قدرت گیری تشیع در دوران صفویه را آغاز مداحی از نوع ذکر مصیبت خوانی دانسته‌اند. در دوره قاجاریه این ذکر مصیب خوانی ادامه یافت، اما به تدریج بعد از سلطنت فتحعلی شاه با پدیده‌ی وعظ و خطابه در آمیخت و بیشتر شکل روضه خوانی همراه با وعظ و خطابه به خود گرفت. دردوران پهلوی، رضاشاه با طرح "موسسه وعظ و خطابه" دست به اصلاحات در برنامه منبر و مداحی زد. در دوره محمد رضا شاه که اوقاف نیز نظارتی بر این امر داشت، بار دیگر خط مداحان از وعظ و خطابه جدا شد.
حکومت اسلامی که عاملِ تقویت مداحی و مداحان شده است، برانواع مداحی (غّرا خوانی ، مرصع خوانی، روضه خوانی و نوحه خوانی و...) سه نوع اضافه کرده است، آوازخوانی و رجز خوانی و شعار دهی (دَم دادن). در این میانه آواز خوانی با افزایش نقش رادیو و تلویزیون و کم رنگ شدن بازار مداحی و روضه خوانی به سبک منبری، سبک کار مداحان جوان شده است. بیان آهنگین، بیانی که با الحان موسیقی آمیخته است، استفاده از کلام و استفاده از فنون دراماتیک ‌سازی. مداحان حتی سبک پاپ و رپ و راک نیز به کار گرفته‌اند
در حکومت اسلامی مداحان دست کم از دو راه ستایشگریِ اهل بیت و خاندان آل عبا و کسب و کار بازاری ثروت اندوخته‌اند. اینان از هیئت‌‌ها و دسته های عزاداری، مساجد و تکایا و روضه‌های خانگی و سایر مجالس مذهبی دستمزدهای کلانی دریافت ‌می‌کنند: "برخی از مداحان برای یک دهه عزاداری سی، چهل میلیون پول می‌گیرند". مداحان حکومتی گفته‌اند که درآمد آن‌ها از طریق تجارت و مشاغل دیگر، و کار در نهادهای اقتصادی و تجاری و آموزشی ست. جایگاه مداحان، هیچوقت در طول تاریخ اسلام و تشیع به‌اندازه امروز و در حکومت اسلامی رفیع نبوده است. حتی در دوران صفویه، که به قول خودِ مداحان "بره کُشون و ناهار بازار" آن‌ها بود، چنین جایگاه و موقعیتی نداشتند. مداحان در حکومت اسلامی از بیت رهبری، مجلس، قوه قضائیه، وزارت خانه‌های مختلف و دانشگاه‌‌ها سر درآورده‌اند.
مداحان در وجه غالب از اهالی بازار بوده و هستند. خاستگاه و پایگاه اجتماعی‌‌‌‌‌‌شان بازار و جنوب شهر، و بالطبع ماهیت طبقاتی‌‌‌‌‌‌شان نیز در همین روابط قابل تعریف است. صنف لباس فروش از پایگاه‌های مهم مداحان است. "گفته می شد که مداحان بیشترین‌‌‌‌‌‌شان از صنف لباس فروش، قصاب، بقال و نانوا و قاپ بازان حرفه‌ای" بوده‌اند. اما در حال حاضر مطرح‌‌‌‌ترین‌های‌‌‌‌‌‌شان مشاغل دیگری دارند. سعید حدادیان شاغل در نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه است. محمود کریمی در تجارت سنگ و سفال و آجر، عبدالرضا هلالی در تجارت چوب، منصور ارضی پارچه فروش و از مسولین صنف لباس فروش است. در کنار مجموعه مداحان بازاری و کاسب، طیفی از مداحان، که از لایه‌های فقیر و بیکار جامعه هستند، و در زمره جاهل‌ها و لات‌ها و یا نوچه‌های آن‌ها محسوب ‌می‌شدند، علاوه بر مداحی، شبیه خوانی و پرده خوانی و تعزیه خوانی نیز ‌می‌کردند. اکثر اینان اهل همه‌‌‌ی انواع فسق و فجور بوده‌اند، به ویژه در قمار (قاپ بازی) سرآمد قماربازان جنوب شهر تهران بودند. تمامی طیف‌های مداحان تاجر و فقیر، یا خود جاهل و لات و آخوند بوده‌اند و یا با آخوندها و جاهل‌ها و لات‌ها پیوند نزدیک و حشر و نشر داشته‌اند و مجلس گرم کن آن‌ها بوده‌اند. امروز مداحان به لات‌‌‌‌ترین دسته‌‌‌ی درون گروهی جاهل‌ها و لات‌ها بَدَل شده‌اند. خاستگاه و زیستگاه مشترک مداحان با آخوندها و جاهل‌ها و لات‌ها در نزدیک کردن آن‌ها بهم نقش داشته است. مداحان و آخوندها زیستگاه و مراوده بسیار نزدیکی داشته و دارند، اینان گاه در کار یکدیگر مداخله کرده‌اند و یک کار انجام داده‌اند به ویژه آخوندها که برای بازار گرمی، روضه خوانی و مداحی ‌می‌کرده‌اند.
از دستاوردهای حکومت اسلامی، در کنار افزایش تعداد مداحان و تغییر در محتوا و نحوه اجرای مدح، سازماندهی مداحان است. امروز تشکل‌های مداحان از فعال‌‌‌‌ترین تشکل‌های سیاسی – مذهبی و مافیائی در جامعه شده‌اند. مداحان با ده‌‌ها تشکل، و با استفاده از امکانات تبلیغی رسانه‌ای، همچون رادیو، تلویزیون، اینترنت و دنیای مجازی، مجله‌های مختلف و منابر، و داشتن شبکه‌های وسیع توزیع و فروش آثار شان، وظایف خویش را انجام ‌می‌دهند. این تشکل وظایف‌اش را مقابله با تهاجم فرهنگی، مبارزه در عرصه جنگ نرم با استکبار جهانی و تبلیغ معنویت اهل بیت اعلام کرده است. حکومت اسلامی و مداحان اش دانشگاه علمی و کاربردی با عنوان هنر و ادبیات عاشورائی" و "مدرسه مداحی" به راه انداخته اند.
سازمان بسیج مداحان کشور، هیئت رزمندگان اسلام، خانه مداحان، پایگاه مداحان اهل بیت، تشکل‌های حوزه ستایشگری اهل بیت، بنیاد دعبل، کانون مداحان، خانه مداحان، مجمع الذاکرین حسینی تهران، مجمع ادبی مذهبی یاس کبود... و برگزاری کنگره و سوگواره و همایش مداحان نمونه‌ای از این تشکل‌‌ها و تلاش برای گسترش هر چه بیشتر فعالیت آن‌ها هستند.
مداحی در دوره‌های مختلف در مضمون و محتوی و نوع اجرا دچار تغییر بنیادین شده است. حکومت اسلامی، دوره‌‌‌ی تغییر کیفی مدح و کمّی مداحان است. مداحی در پیوند با خمینیسم و جاهلیسم متدینانه سیاسی‌‌‌‌تر شده است، به ویژه با مضامین سیاسی روزمره درآمیخته و اجرا می‌شود. مداحان را صدای اسلام سیاسی خوانده‌اند. بخش بزرگی از همه انواع مداحان در رابطه‌ای تنگاتنگ با جاهلیسم متدینانه و روحانیون، متولیان قدرت سیاسی شده‌اند و در شکل دهی و تداوم حیات حکومت اسلامی نقشی پر اهمیت ایفا کرده‌اند. از همان اوان انقلاب بهمن حضور این افراد در گروه‌های فشار و کشتار، در میان "لباس شخصی ها" و در نهادهای امنیتی، اقتصادی و فرهنگی قابل رویت بود. مداحان اکنون به سیاستـمدار، فیلسوف، اقتصاددان، دادستان، قاضی و معلم اخلاق بدل شده‌اند.
در حوزه‌‌‌ی سیاست، مداحان مُهر خود بر درگیری‌‌ها و تحول‌‌ها و دعواهای درون حکومتی نیز کوبیده اند. نه فقط به عنوان مداح و آوازخوان، که در نقش خطیب و واعظ از طریق تاثیرگذار‌‌‌‌ترین و قوی‌‌‌‌ترین رسانه‌‌‌ی عمومی و ارتباطی پای به میدان سیاست گذاشته اند و یاور ولی فقیه و بیت او شده اند. مداحی در مسیری که از بیت رهبری حُکم می شود، به راه خود ادامه داده است.
مداحان در راستای تحکیم حیات حکومت اسلامی نقش سیاسی – روانی نیز ایفا کرده‌اند. تخدیر و تحمیق مخاطبان، به ویژه نوجوانان و جوانان یکی دیگر از این نقش آفرینی‌‌ها است. استفاده از موسیقی مدرن (پاپ و رپ و راک) و تغییر لحن در مداحی، نوعی تفریح و تفننِ درآمیخته با ثواب و اجر دنیوی و اخروی به نوجوانان و جوانان ارائه ‌می‌دهد و به این وسیله آن‌ها را که از تفریحات سالم محروم هستند، جذب و تخدیر و تحمیق ‌می‌کند.
در کنار تبلیغ و تهییج در شرایط بحرانی حکومت و جامعه،‌‌‌‌ ترویج خرافه و خشونت نیز از کارها و دستاوردهای مداحان است. بازآفرینی و بازخوانی اغراق آمیز و تحریف شده از چگونگی کشته شدنِ "حماسی" علی و حسین و عباس و دیگر افراد خاندان اهل بیت، با تشریح لحظه به لحظه‌‌‌ی سربریدن و قطعه قطعه کردن بدن آنان، علاوه بر اشک گرفتن و توی سر و سینه زدن و زنجیر و قمه زدن و غش و ریسه رفتن، چیزی جز تبلیغ و ‌‌‌‌ترویج خشونت در جامعه، به ویژه در میان نوجوانان و جوانان نیست. مداحان این گونه "قلوب جوانان را هدف گرفته‌اند."
افزایش تعداد مداحان، که فقط بیش از 45 هزار تن از آنان در سازمان بسیج مداحان کشور پرونده دارند، همراه با گسترش تشکل‌های مداحان، به عنوان یکی از فعال‌‌‌‌ترین تشکل‌های سیاسی – مذهبی در جامعه، زنگ خطر را برای فرهنگ و سیاست و مردمان آگاه جامعه به صدا درآورده است.
مداحان در حکومت اسلامی یکی از قدرتمندترین نهادهای سیاسی و تبلیغاتی را سازمان داده اند. تشکل سراسری مداحان از بزرگ ترین و متشکل ترین پشتوانه های حکومت اسلامی ست. توان بسیجِ و تهیج توده ها توسط این لات ترین لات های متّدین ازعوامل مهم رواج و بقای خرافه، خشونت، عقب ماندگی، جاهلیسم و آخوندیسم شده است.


منابع:
1- ر.ک به تارنماهای سازمان بسیج مداحان، هیئت رزمندگان اسلام، خبرگزاری تسنیم، و پایگاه خبری انصاف نیوز
2- محمد حسین حبیبی، اسلام شیعه علوی و شیعه صفوی، قسمت پنجم، ایران تایمز، 27 فروردین 1361، شماره 543، ص9
3- نقش وعظ و خطابه در عصر قاجار، پروفسور سید حسن امین، میراث ایران، شماره 28، ص 77-74
4- گزیده ای ازتاریخچه مداحی و روضه خوانی، نوار اسلام
www.islamtape.com
5- عباس منظرپور، در کوچه و خیابان
6-   حسن رحیم پور ازغدی، "اگر مداح‌‌ها نبودند قضیه کربلا فراموش می‌شد."
navana.ir
7- بنیان‌های نظری و تاریخی مداحی، همشهری آنلاین - سید علیرضا میرعلینقی: سخنرانی‌ سیدعلیرضا میرعلینقی، همایش موسیقی، مداحی، موقعیت، ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور/ www.hamshahrionline.ir
8- مصاحبه سپیده زرین با محمد گلریز، "زمانه، مردم، پیام" - نشریه ایران، شماره 394 خرداد 1375
9- ر.ک به: علیرضا قزوه، درگفت و گو با سایت کتاب، ایرانیان واشنگتن، شماره 260، بهمن 1384، ص 21
10- محمد فراهانی، گفت و گو با خبرنگار حوزه قران و عترت، باشگاه خبرنگاران جوان ، 24 خرداد 1394/ محمد فراهانی، رئیس سازمان بسیج مداحان ایران، خبرگزاری مهر، پنج‌شنبه، ۱۷ دی ماه 1394
11- مسعود نقره کار، زنگی های گودِ قدرت، انتشارات فروغ، کلن (آلمان).


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:

Facebook
    Delicious delicious     Twitter twitter     دنباله donbaleh     Google google     Yahoo yahoo     بالاترین balatarin


چاپ کن

نظرات (۱)

نظر شما

اصل مطلب

بازگشت به صفحه نخست